15. KULTURA LUDOWA


        Tradycyjna kultura ludowa na Śląsku Cieszyńskim podtrzymywana jest przez ludzi, którzy z Śląskiem Cieszyńskim są emocjonalnie związani. Zmiany społeczne związane z migracją lat powojennych i tzw industrializacją spowodowały duży napływ osób z innych regionów polski, niosących w sobie inne wartości i inne obyczaje. Postępująca unifikacja i komercjalizacja życia powoduje, iż coraz więcej osób zaczyna zatracać gwarę, zwyczaje i obyczaje cieszyńskie. Jedynie starsi ludzie do dnia dzisiejszego mówią gwara cieszyńską ("po cieszyńsku"), lecz z dużymi naleciałościami. Jedynie przy okazji dożynek, starsze "gaździnki" (gospodynie) ubierają się w stroje cieszyńskie. Niestety męski strój zanikł całkowicie.
         Strój gaździnki cieszyńskiej wygląda następująco: Na biały kabotek (rodzaj koszuli z haftem), z krótkimi rękawami, wkłada tzw. żywotek (kamizelka) bogato zdobiona haftem i "haczkami" (metalowymi zapinkami często srebrnymi). Ubiera ciemną spódnicę obszytą u dołu "golonką" (szeroką wstążką), z przodu spódnicę okrywa brokatowym fartuchem. Przez biodra przewiązuje się wstęgą z "maszką" (szeroka wstążka z kokardą), której końce sięgają po brzegi spódnicy lub też zapina się ozdobnym metalowym pasem. Jeżeli "gaździnka" jest zamężna to na głowę wkłada "czepiec" koronkowy, który zakrywa czoło, a na to nakłada tzw. "żurek" (chustka) związany z tyłu głowy, zazwyczaj o tym samym deseniu co fartuch.
        Jeszcze do dnia dzisiejszego można usłyszeć wspomnienia o zbiorowym skubaniu pierza czyli tzw. "szkubaczki", gdzie "gaździnki" spędzały długie jesienne wieczory żartując, wspominając o swej młodości i bawiąc się. Legendy i podania ustne ustępują miejsca zapiskom w książkach i okolicznościowych kalendarzach. I tylko od samych mieszkańców zależy, co się z nimi stanie w nadchodzącej przyszłości.


Designed by Smok Design. Wszelkie prawa zastrzeżone (c) Ochaby.pl 2004
Publikowanie materiałów tylko za zgodą autorów.